പട്ടാപ്പകൽ സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ കൈയിൽ തെളിഞ്ഞ വിളക്കുമായി നഗരവീഥികളിലൂടെ നടക്കുന്നു.
ആളുകൾ അതിശയത്തോടെ ചോദിച്ചു:
“ഈ പകൽ സമയത്ത് വിളക്കുമായി നിങ്ങൾ എന്താണ് അന്വേഷിക്കുന്നത്?”
അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി വളരെ ലളിതമായിരുന്നു:
“ഞാൻ ഒരു സത്യസന്ധനായ മനുഷ്യനെ അന്വേഷിക്കുകയാണ്.”
ഇത് ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ വിചിത്രമായ പ്രവൃത്തിയായിരുന്നില്ല. പുരാതന ഗ്രീസിലെ ഏറ്റവും വ്യത്യസ്തനും നിർഭയനുമായ തത്ത്വചിന്തകരിൽ ഒരാളായ Diogenes of Sinope-നെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസിദ്ധമായ കഥയാണിത്.
ആരായിരുന്നു Diogenes?
ക്രി.മു. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകനായിരുന്നു ഡയോജനീസ്. പിന്നീട് Cynicism എന്നറിയപ്പെട്ട തത്ത്വചിന്താപാരമ്പര്യത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറി.
സമ്പത്ത്, സാമൂഹിക പദവി, ആഡംബരം, പ്രശസ്തി—ഇവയൊന്നും യഥാർത്ഥ സന്തോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.
മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോട് ചേർന്നും ആവശ്യങ്ങൾ പരമാവധി കുറച്ചും സത്യസന്ധമായും സ്വതന്ത്രമായും ജീവിക്കണമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്ത.
മറ്റുള്ളവർ എന്ത് ചിന്തിക്കും എന്ന ആശങ്കയേക്കാൾ സ്വന്തം മനസ്സാക്ഷിയോട് സത്യസന്ധനായി ജീവിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഡയോജനീസിന് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
പകൽ സമയത്ത് വിളക്ക് എന്തിന്?
ഡയോജനീസിനെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് രേഖപ്പെടുത്തിയ പ്രശസ്തമായ കഥകളിൽ ഒന്നാണ് പകൽ വിളക്കുമായി നഗരത്തിലൂടെ നടന്ന സംഭവം.
സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്ന സമയത്ത് പോലും അദ്ദേഹം ഒരു വിളക്ക് കത്തിച്ചുകൊണ്ട് ആളുകൾക്കിടയിലൂടെ നടന്നുവെന്നും,
“ഞാൻ ഒരു സത്യസന്ധനായ മനുഷ്യനെ അന്വേഷിക്കുകയാണ്”
എന്ന് പറഞ്ഞുവെന്നും കഥ പറയുന്നു.
അദ്ദേഹം ശരിക്കും ഒരാളെ കണ്ടെത്താൻ വിളക്ക് ഉപയോഗിച്ചതല്ല.
അതൊരു പ്രതീകമായിരുന്നു.
സമൂഹത്തിൽ എല്ലാവരും നല്ലവരാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. എല്ലാവരും നീതിയെക്കുറിച്ചും സത്യത്തെക്കുറിച്ചും ധാർമ്മികതയെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു.
പക്ഷേ വാക്കുകളും പ്രവൃത്തികളും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയാണോ?
അതാണ് ഡയോജനീസ് സമൂഹത്തോട് ചോദിച്ചത്.
വിളക്ക് വെളിച്ചം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ, മനുഷ്യരുടെ മുഖംമൂടികൾക്കുള്ളിലെ യാഥാർത്ഥ്യം അന്വേഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രതീകമായി മാറി.
സമൂഹത്തിന്റെ കപടതയ്‌ക്കെതിരായ പ്രതിഷേധം
ഡയോജനീസ് സമൂഹത്തിന്റെ നിയമങ്ങളെ വെറും പ്രതിഷേധത്തിനായി എതിർത്തിരുന്നില്ല.
മനുഷ്യർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആവശ്യപ്പെടാത്ത പല കാര്യങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം.
കൂടുതൽ പണം വേണം.
കൂടുതൽ അധികാരം വേണം.
കൂടുതൽ അംഗീകാരം വേണം.
മറ്റുള്ളവർ നമ്മെ ബഹുമാനിക്കണം.
നമ്മുടെ സ്ഥാനവും സമ്പത്തും പ്രദർശിപ്പിക്കണം.
ഇങ്ങനെ മനുഷ്യൻ സ്വയം നിരവധി ബന്ധനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി.
ഡയോജനീസിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കുന്നതിലല്ല.
കുറച്ച് കാര്യങ്ങൾ മാത്രം ആവശ്യമായി വരുന്നതിലാണ്.
Alexander the Great-നും Diogenes-നും
ഡയോജനീസിനെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു പ്രശസ്തമായ കഥ ലോകവിജയിയായ Alexander the Great-നുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയാണ്.
കഥപ്രകാരം, ഡയോജനീസിന്റെ പ്രശസ്തിയെക്കുറിച്ച് കേട്ട Alexander അദ്ദേഹത്തെ കാണാനെത്തി.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ ഭരണാധികാരികളിൽ ഒരാൾ ഒരു സാധാരണ ജീവിതം നയിക്കുന്ന തത്ത്വചിന്തകനോട് ചോദിച്ചു:
“നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തു തരണമോ?”
രാജാവിനോട് എന്ത് വേണമെങ്കിലും ചോദിക്കാനുള്ള അവസരം.
പണം ചോദിക്കാം.
വീട് ചോദിക്കാം.
സ്ഥാനമോ അധികാരമോ ചോദിക്കാം.
പക്ഷേ ഡയോജനീസിന്റെ മറുപടി അതിശയിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു എന്നാണു കഥ:
“എന്റെ സൂര്യപ്രകാശം മറയ്ക്കാതെ അല്പം മാറിനിൽക്കൂ.”
Alexander പോലെയുള്ള ശക്തനായ രാജാവിന്റെ മുന്നിലും ഭയപ്പെടാതെ സംസാരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
കാരണം രാജാവിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഒന്നും ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
അതായിരുന്നു ഡയോജനീസിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം.
യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്താണ്?
ഡയോജനീസിന്റെ ജീവിതം നമ്മോട് ഒരു വലിയ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു.
നാം സ്വതന്ത്രരാണെന്ന് കരുതുന്നു.
പക്ഷേ നമ്മുടെ സന്തോഷം മറ്റുള്ളവരുടെ അംഗീകാരത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ?
നമ്മുടെ ആത്മവിശ്വാസം സമ്പത്തിനെയും പദവിയെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ?
നമ്മുടെ തീരുമാനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർ എന്ത് പറയും എന്ന ഭയത്തിൽ നിന്നാണെങ്കിൽ?
അപ്പോൾ നാം യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വതന്ത്രരാണോ?
ഡയോജനീസിന്റെ സന്ദേശം ലളിതമായിരുന്നു:
“നിങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ കുറയുമ്പോൾ, നിങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങളും കുറയുന്നു.”
ഇന്നും പ്രസക്തമായ ഒരു പുരാതന സന്ദേശം
ഡയോജനീസ് ജീവിച്ചിട്ട് രണ്ടായിരത്തിലധികം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു.
എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിളക്കിന്റെ കഥ ഇന്നും നമ്മെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നു.
ഇന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഭാഗങ്ങളാണ് കാണിക്കുന്നത്.
വിജയം കാണിക്കുന്നു.
സന്തോഷം കാണിക്കുന്നു.
സമ്പത്ത് കാണിക്കുന്നു.
പക്ഷേ അതിന്റെ പിന്നിലെ യാഥാർത്ഥ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും അത്ര മനോഹരമായിരിക്കണമെന്നില്ല.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഡയോജനീസിന്റെ പകൽ വിളക്ക് ഇന്നത്തെ ലോകത്തും ശക്തമായ ഒരു പ്രതീകമാണ്.
അത് മറ്റുള്ളവരുടെ കപടത കണ്ടെത്താനുള്ള വിളക്ക് മാത്രമല്ല.
സ്വന്തം ജീവിതത്തിലേക്കും തിരിച്ചു പിടിക്കേണ്ട വെളിച്ചമാണ്.
ഞാൻ പറയുന്നതും ഞാൻ ചെയ്യുന്നതും ഒരുപോലെയാണോ?
ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത് എനിക്ക് വേണ്ടിയാണോ, മറ്റുള്ളവരെ impress ചെയ്യാനാണോ?
എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ആവശ്യമായത് എന്താണ്?
ഇത്തരത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ ഡയോജനീസിന്റെ കഥ നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
അവസാനമായി
പട്ടാപ്പകൽ വിളക്കുമായി നടന്ന ഡയോജനീസ് ഒരാളെ മാത്രം അന്വേഷിച്ചിരുന്നില്ല.
അദ്ദേഹം അന്വേഷിച്ചത് മനുഷ്യരിലെ സത്യസന്ധതയായിരുന്നു.
അധികാരത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഭയമില്ലാതെ നിൽക്കാനും, സമ്പത്തിന്റെ മുന്നിൽ മോഹമില്ലാതെ നിൽക്കാനും, സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിന് അടിമയാകാതെ ജീവിക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരുതരം സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പോലും ഡയോജനീസിന്റെ വിളക്ക് കെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
അത് ഇന്നും നമ്മോട് ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു:
“ലോകത്തോട് സത്യസന്ധരാകുന്നതിന് മുമ്പ്, നാം നമ്മോടുതന്നെ സത്യസന്ധരാണോ?”